Lakdiva Puvatha

lp28වළගම්බා රජුගෙන් පසු ඔහු පුත් මහා චූලතිස්ස (මහසිඑ මහතිස් රජ) දහහතර වසරක් රාජ්‍යය කළේය. තම දහඩිය මහන්සියෙන් උපයා ගත් ධනයෙන් දෙනු ලබන දානය මහත් පින් දෙන බව ඇසූ රජු වෙස්වලාගෙන පිටිසර ගමකට ගොස් ගොයම් කපා ලැබුණු කුලියෙන් මහාසුම්ම තෙරුන්වහන්සේට පිණ්ඩපාතය දුන්නේය. වරෙක උක් මිරිකන යන්ත‍්‍රයක වැඩ කර කුලිය වෙනුවට ලැබුණු උක් හකුරු ගෙන්වාගෙන නුවරට ගොස් භික්ෂු සංඝයාට දන් දුන්නේය. එසේම භික්ෂූන් තිස්දහසකටත් මෙහෙණින් දොළොස්දහසකටත් වස්ත‍්‍ර දන් දුන් බවට ද මහා වංශයෙහි සඳහන් වේ.

On the demise of king Valagamba, his son Maha Chulatissa (king Mahasilu Mahatis) ruled for fourteen years. He, having heard that offering alms using one’s own earnings would acquire great merit, went in disguise to a rustic village, laboured himself as a paddy reaper and out of the wages received, offered alms to Mahasumma thera. On one occasion having worked at a sugar cane crushing machine, instead of the wages he called for cane sugar jaggery, and went into the city to offer alms to the Bhikkhu sangha. It is of record in the Mahavamsa that likewise he offered robes to thirty thousand bhikkhus and twelve thousand nuns.

lp27අභයගිරි විහාරවාසී භික්‍ෂූහු ඉන්දියාවෙන් මහායාන ආගමික ක‍්‍රම අනුගමනය කළ බැවින් ධර්මරුචි නිකාය නමින් ද හැඳින්විය.අභයගිරි නිකාය නිසා ලක්දිව පැවති පිරිසිදු බුදු දහමට හානියක් වේයැයි සිතූ මහා විහාරවාසී භික්‍ෂූන් වහන්සේලා එතෙක් තම කටපාඩමින් රැගෙන ආ ත‍්‍රිපිටක ධර්මය පොත්වල ලියා මාතලේ අළුවිහාරයේදී ග‍්‍රන්ථාරූඩ කිරීමට කටයුතු සංවිධානය කළ සේක.ත‍්‍රිපිටකය ග‍්‍රන්ථාරූඩ කිරීම වළගම්බා රජු දවස සිදු වූ විශාල ශාසනික සේවයක් ලෙස සැලකේ.

Since the resident Bhikshus of Abhayagiri followed the Indian religious traditions of Mahayana, they were also identified as being of the Dhammaruchi Nikaya (sect).The resident Bhikshus of Mahaviharaya sensing the harm that may be caused to the pure Theravada Buddhism, made arrangements at the Aluviharaya of Matale, to manuscript the Tripitaka dhamma hitherto handed down through the oral tradition. It is considered as one of the great services rendered to the Sasana during the days of king Valagamba.

lp26වළගම්බා රජතුමා පළමු වර පස් මසක් ද දෙවැනි වර දෙළොස් අවුරුද්දක් ද රාජ්‍යය කළේය.බලයට පත්වන වළගම්බා රජු සෝමා දේවියගේ වීරත්වය ඇගයීමට එතුමිය සතුරා ඉදිරියේ රථයෙන් බසින ලද ස්ථානයෙහි සෝමාරාමය නමින් විහාරයක් කරවන ලද අතර ඇය බිසව තනතුරෙහි ද තබන ලදී.රජු පලායන අවස්ථාවේ රජුට ද්‍රෝහී වූ ගිරි නම් නිඝණ්ඨයා විසූ තැන අභයගිරිය කරවීය. රජ වනගතව සිටිද්දී ආරක්‍ෂාව සැලසූ මහාතිස්ස තෙරුන්ට අභයගිරි විහාරය පූජා කරන ලදී.නමුත් මිහි`දු මහ හිමියන්ගෙන් ලක්දිව ආරම්භ වූ භික්‍ෂු පරම්පරාව දෙකඩ වන්නේ කිසියම් චෝදනාවක් මත මහාතිස්ස තෙරුන් වහන්සේ මහා විහාරයෙන් අභයගිරි විහාරයට වැඩම කිරීමත් සමගය.

King Valagamba ruled the country, at first for a period of five months and secondly for a period of twelve years. King Valagamba on assuming power commemorated the bravery of Somadevi by constructing at the place where she got off the vehicle and faced the enemy, a temple named Somaramaya, and also elevating her status posthumously to the rank of the queen. At the place where Giri, the Nighanta who insulted the king, the Abhayagiriya temple was built and offered to Thero Mahatissa who provided security when the king was once exiled in the forest. It was with the settling of Mahatissa Thero, shifting him from the Mahaviharaya over a certain allegation that the Bhikku generation originated in Lanka by Mahinda Maha Thera gets bifurcated.

lp25වළගම්බා රජු වතගතව සිටින කාලයේදී වරක් තණසීව නම් ගම් දෙටුවකුගේ ආරක්‍ෂාව යටතේ සිටියේය. දිනක් තණසීවගේ බිරිඳ රජ බිසව ද සම`ග අසල කන්දකට යද්දී දෙදෙනා අතර ඇති වූ අමනාපයෙන් ගම්දෙටුවාගේ බිරිඳ බිසව රැුගෙන ගිය කූඩයට පයින් ගැසුවාය. බිසව අඩ අඩා රජු වෙත ගිය අතර තණසීවගේ බිරිඳ විසින් කියූ විස්තරයට තණසීව කුපිත වී දුන්න ගෙන පිටත් වුයේය. ඔහු ඒමට පෙර රජු බිසව ද කුමරුන් දෙදෙනා ද ගෙන එතැනින් වහා පිට විය. නමුත් වැඩිමහල් කුමරු ඉදිරියට එන ගම්දෙටුවා දැක විද්දේය. මින් හටගත් වියවුල සංසි`දී ගියේ සංඝයා වහන්සේලාගේ මැදිහත් වීමෙන් පසුවය.

එම කලබලය අතරේම රජතුමා ‘‘මම වළගම්බා රජ වෙමි’’ ය කියා තමා පිළිබඳ රහස අනාවරණය කර යුද හමුදාවක් රැුස් කළේය. ‘‘බුදු සසුනට අනුග‍්‍රහයක් කළ හැක්කේ රජතුමා සමග එක් වීමෙන්ද, දෙමළුන් සමග එක්වීමෙන් දැ’’ යි භික්‍ෂූන් වහන්සේලා ඇසූ ප‍්‍රශ්නයට ‘‘රජතුමා සම`ගයැයි’’ වැසියන් දුන් පිළිතුරෙන් පසු රජුට වැසියන්ගේත්, භික්‍ෂූන් වහන්සේලාගේත් සහාය ඇතිව බල සේනාවක් ගොඩ නගා ගැනීමට හැකි විය. බලසෙනග සමග අනුරාධපුරයට ගොස් දාඨිය නම් දෙමළා මරා රාජ්‍යය ගැනීමට රජුට හැක විය.

During king Valagamba’s exile in the forest, he was once under the protection of a village chieftain named Thanaseeva. One day, whence over some displeasure which arose between Thanaseeva’s wife and the queen who were on their way to a nearby hillock, the chieftain’s wife kicked the basket carried by the queen. While the queen returned to the king weeping, Thanaseeva on hearing what the wife related got enraged and set off with his bow. Before Thanaseeva could arrive, the king quickly left the place taking away the queen and the two princes, the elder prince seeing the chieftain arriving shot at him with his bow. The squabble which had thus arisen came to be settled after the Bhikshus mediated in the matter.

lp24සතුරු සේනාවේ දෙමළු පස් දෙනා අතුරෙන් කෙනෙක් සෝමා දේවිය දැක ඇය රැගෙන පලා ගියේය. තව කෙනෙක් අනුරාධපුරයෙහි තිබූ බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පාත‍්‍රා ධාතූන් වහන්සේ රැගෙන පලා ගියේය. ඉතිරි පස්දෙනා එකිනෙකා මරා අනිකා ප‍්‍රධානියා වෙමින් වසර දාහතරක් රටේ වාසය කළෝ්ය. මේ කාලය තුළ වළගම්බා රජු ජීවත් වුයේ වෙස්සගිරි විහාරය අසල වන ගැබකය. රජුට ආරක්‍ෂාව ලබා දීමට තිස්ස ස්ථවරයන් වහන්සේ ඉදිරිපත් වුයේය.

Of the five Damilas in the enemy camp, one seeing Queen Somadevi kidnapped her, while another snatched away the Buddha’s Bowl relic from Anuradhapura. The remaining three Damilas lived in the country for fourteen years killing each other and becoming the chief in turn. During this time king Valagamba lived in exile in a forest close to the Vessagiri temple. It was Tissa, a Buddhist monk who volunteered to provide security for the king.

lp23පලා යන වළගම්බා රජුගේ රිය පසු පසින් සතුරන් එන බව දුටු රජු හැකි උපරිමයෙන් රථයේ වේගය වැඩි කිරීමට උත්සාහ ගත්තේය. රජු සමග රථයේ ගමන් ගත් අය තවත් විය. රජුගේ බිසෝවරුන් වූ ගර්භනී අනුලා දේවියත්, සෝමා දේවියත්, මහාචූල මහානාග කුමාරවරුන් දෙදෙනාත් යන අය අතුරෙන් සේමා දේවිය ස්වකැමැත්තෙන්ම රථයේ බිමට බැසීමට තීරණය කළේ රට බේරා ගැනීමට රජු ජීවත් විය යුතු නිසාත්, අනුලා දේවිය දරු උපතකට සුදානම්ව සිටින නිසාත් කුමාරවරු කුඩා නිසාත් රථයේ බර අඩු කර වේගය වැඩි කිරීමට තමාට කළ හැකි එකම දේ එය බව තේරුම් ගත් නිසාය. සෝමා දේවිය සතුරාට බිලි වූයේත් විහාරමහා දේවිය මුහුදට බිලි වූයේත් අපේ රට වෙනුවෙනි.

The fleeing king Valagamba noticing the enemies following after him tried his best to accelerate the speed of the vehicle to its maximum. There were others who travelled in the vehicle. Queen Somadevi who was travelling in the vehicle along with Anula, the other queen of the king pregnant at the time, and princes Mahachula and Mahanaga, on her own decided to get down from the vehicle. This was because she realized the facts that, the only wise things to do were to lighten the load of the vehicle in order that it could speed faster and save the king’s life for the protection of the country, queen Anula was in a delicate state being pregnant, and that the two princes were of tender age. It is nothing but for the sake of the country that Queen Soma devi as well as Viharamahadevi sacrificed their lives to the enemy and to the sea, respectively

lp22වළගම්බා රජු අභිෂේක ලබා පස්වන මාසයෙහි රුහුණේ තිස්ස නම් දාමරිකයෙක් එම ප‍්‍රදේශය අල්ලා ගෙන රජුගේ රාජ්‍ය ඉල්ලා ලියුම් යැවීය. රජුට යුධ කිරීමට ශක්තියක් නොතිබූ බැවින් බුද්ධිමත්ව උපක‍්‍රමශීලීව කටයුතු කළේය. මේ කාලයේ දෙමළු හත්දෙනෙකු සේනා සහිතව මාතොටින් ගොඩ බැස තිබුණි. ‘‘රාජ්‍ය දැන් තොපගේය. වහා සතුරන් පන්නා දමා රාජ්‍ය භාර ගන්න’’යැයි කියා රජු විසින් දාමරිකයාට පිළිතුරක් යවන ලදී. දෙමළුන් හා යුද්ධයට ගිය තිස්ස පැරදී විනාශයට පත්විය.

ඉන්පසු වළගම්බා රජු ද දමිළ හමුදාවෙන් පරාජයට පත්විය. පරාජයට පත් රජු රථයක නැගී තීර්ථකාරාමය ඉදිරියෙන් පලා යද්දී ගිරි නම් නිගණ්ඨයා ‘‘මහා කළු සිංහලයා පලා යනවෝ’’ කියා සතුරන්ට දැනෙන්නට කෑ ගැසුවේය. එය ඇසූ රජු කෙදිනක හෝ නිගණ්ඨාරාමය විනාශ කර ඒ ස්ථානයේ විහාරයක් කරවන්නට සිතා ගත්තේය

In the fifth month after the coronation of king Valagamba, a thug named Tissa of Ruhuna having subjugated the area, sent letters to the king demanding his kingdom. Since the king did not possess sufficient military power to wage war he acted wisely and strategically in the circumstances. At this time seven Damilas (Dravidians) had along with armies landed at port Mathota. The king hurriedly dispatched a reply to the thug stating “Now the kingdom is yours. Quickly chase away the enemies and take over the kingdom”. In the end, Tissa who went to war against the Damilas, lost the war and got himself destroyed.

lp21සද්ධාතිස්ස රජුගෙන් පසු ථුල්ලත්ථන, ලජ්ජිතිස්ස, ඛල්ලනාට යන රජවරුන් රජ කළත් වළගම්බි රජු තරම් ප‍්‍රසිද්ධියට පත් නොවීය. මේ රජවරු හතරදෙනාම සද්ධාතිස්ස රජුගේ පුතණුවෝය. ඛල්ලනාට රජ ඇමතියකු අතින් මරණයට පත්විය. මේ අවස්ථාවේදී වළගම්බා කුමරු ඇමති මරා රාජ්‍යය හිමි කර ගත්තේය.
ඇමතියා අතින් මරණයට පත් සිය සොහොයුරාගේ පුත් කුමරා පුත් තනතුරෙහි තබා ගත් වළගම්බා රජු එම කුමරාගේ මෑණියන් වූ අනුලා දේවී බිසෝ තනතුරට පත්කර ගත්තේය.

Even though king Saddhatissa was succeeded by kings Thullatthana, Lajjatissa, Khallanata, they did not receive the same publicity as that of king Valagamba. All these four kings were the sons of king Saddhatissa. King Khallanata was assassinated by a minister. On this occasion prince Valagamba killed the minister and occupied the throne. He then adopted the prince son of his assassinated brother as his own son and married the prince’s mother, the widowed queen Anula, appointing her as his queen consort.

lp20දුටුගැමුණු රජතුමාගේ රාජ්‍යය කාලය තුළ රට ස්වයංපෝෂිතව තිබුණි. දුටුගැමුණු රජුගෙන් පසු රජකමට පත් තිස්ස රජු සද්දාතිස්ස නමින් ප‍්‍රසිද්ධ විය. රුවන්වැලි සෑයේ ඇත් පවුර ඇතු`ඵ ඉතිරි වැඩ කොටස් සම්පූර්ණ කිරීම, ගින්නකින් විනාශ වූ ලෝවාමහාපාය සත් මහල් කොට තැනවීම මෙතුමාගේ කාලයේදී විය.මහා වංශයෙහි ස`දහන් වන ආකාරයට මෙතුමා විසින් දිගා වැව දක්වා යොදුනෙන් යොදුනට විහාර කරවා ඇත. සද්ධාතිස්ස රජු වසර 18 රාජ්‍යය කරන ලදී.

The country was self sufficient during the reign of king Dutugemunu. On the demise of king Dutugemunu, king Tissa who succeeded to the throne came to be known as Saddhatissa. His period of rule saw the completion of the unfinished Elephant wall (Eth pavura) encircling Ruvanveli seya and the reconstruction of the Lovamahapaya destroyed by fire, raising it to now to be a seven storied edifice. According to the great chronicle Mahavamsa, he had built Viharas at an interval of one Yoduna each from Digaveva. The king Saddhatissa ruled for 18 years.

lp19ලක්දිව එක් සේසත් කළ දුටුගැමුණු රජතුමා බුද්ධාගමේ දියුණුවට විශාල සේවයක් කළේය. එළාර සමඟ කළ යුද්ධයේදී මිය ගිය මිනිස් ජීවත ගැන සිත් තැවුලට පත් වූ රජුගේ කනස්සල්ල දුරු කිරීමට භික්‍ෂූන් පිරිසක් වැඩම කරවන ලදී. රජු විසින් මිරිසවැටිය දාගැබ කරවනු ලැබුයේ තමාට අමතක වූ පිළිවෙතක් සැමරීමටය.

ලෝහ ප‍්‍රාසාදය සහ මහා ථූපය නමින් රුවන් වැලි මහා සෑය සෑදීමට මුල් වුයේ දුටුගැමුණු රජතුමායි. මෙතුමාගේ රාජ්‍ය කාලය ක‍්‍රි.පු. 161-137 දක්වා වසර 24 ට සීමා වේ.

King Dutugemunu who brought the entire country under his rule did a great service to foster Buddhism. In order to appease his remorse over the human deaths at the battle with the king Elara, he invited a host of Buddhist monks. The Mirisavetiya Dagaba was constructed by the king to commemorate his regret over his forgetfulness to perform a customary performance.

It was King Dutugemunu who pioneered the construction of Loha Prasadaya and the Ruvanveli Seya also known as the Maha Stupa. His reign is limited to 24 years, from161-137 B.C.

lp18ලක් ජනතාවගේ ප‍්‍රාර්ථනා ඉටු කරමින් ගැමුණු කුමරු බලාසෙනග සමඟ පැමිණ අනුරාධපුරයේදී එළාර හා ද්වන්ද සටනක යෙදුනි. එළාර මරා බලයට පැමිණීමට ගැමුණු කුමරුට කණ්ඩුල ඇතාත්, නන්දිමිත‍්‍ර, සුරනිමල, මහා සෝණ, ගෝඨයිම්බර, ථෙරපුත්තාභය, භරතය, වේළුසුමන, ඛංජදේව, පුස්සදේව සහ ලාභිය වසභය යන මහා බලැති යෝඨයින් දසදෙනාත් සහාය වූහ.

මිනිසකු මළ කල්හි ඔහු කළ සියළු අයහපත් දේ අමතක කර ඔහු සතු සුළු ගුණයක් හෝ ඉස්මතු කිරීම සිංහල බෞද්ධයාගේ සිරිතයි.

ගැමුණු කුමරු ද ඒ අනුව යමින් එළාරගේ මළ සිරුරට සියළු ගරු සැලකිලි දක්වා සොහොනක් ද ඉඳි කරවීය.

Prince Gemunu while satisfying the aspirations of the people of Lanka arrived at Anuradhapura with an army of worriers and engaged in a duel with Elara. Prince Gemunu established himself in power having slain Elara with the able the support of Kandula , the elephant and the ten big giants namely, Nandimitra, Suranimala, Maha sona, Gotayimbara, Thera putthabhaya, Bharathaya, Velusumana, Khanchadeva , Pussadeva and Labhiya Vasabha.

It has been a noble quality practiced among the Sinhala Buddhists that when a man dies, to praise even the little good that he has done during his life time.
In keeping with this tradition Prince Gemunu after having paid much respect to the dead body of Elara, constructed a mausoleum in his memory.

The Children’s Upliftment Programme (CUP)

CUP was founded in May 2004 with the primary objective of building up the future of the younger generation of the country.

Newsletter

Get to know latest updates from CUP